Hiện tại, TPHCM thực hiện mô hình chính quyền đô thị khác với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Do đó, khi sáp nhập làm một, tổ chức bộ máy chính quyền của thành phố với quy mô gấp 3 có nhiều thay đổi.
Hiện tại, mô hình chính quyền đô thị mà TPHCM áp dụng không giống với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Do đó, việc sáp nhập ba tỉnh thành, dẫn đến bộ máy chính quyền của thành phố tăng gấp ba lần về quy mô, sẽ kéo theo nhiều sự thay đổi về tổ chức.
Sau sáp nhập, trụ sở UBND TPHCM (mới) vẫn đặt tại số 86 Lê Thánh Tôn, quận 1 (Ảnh: Hải Long).
Sau khi sáp nhập, địa điểm làm việc của UBND TPHCM (mới) vẫn ở số 86 Lê Thánh Tôn, Quận 1 (Ảnh: Hải Long).
Theo đề án sắp xếp tỉnh TPHCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu của UBND TPHCM, sau sáp nhập, Đại biểu HĐND của 3 tỉnh thành trên hợp thành HĐND của đơn vị hành chính mới là TPHCM và tiếp tục hoạt động cho đến khi hết nhiệm kỳ 2021-2026.
Theo đề án sắp xếp tỉnh của UBND TPHCM liên quan đến TPHCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, sau khi sáp nhập, các đại biểu HĐND của cả ba tỉnh thành sẽ hợp nhất, tạo thành HĐND của đơn vị hành chính mới là TPHCM, và tiếp tục duy trì hoạt động cho đến khi kết thúc nhiệm kỳ 2021-2026.
Khi thực hiện sáp nhập, TPHCM không bầu các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, UBND; Trưởng, Phó Đoàn đại biểu Quốc hội; Trưởng các Ban HĐND và Ủy viên UBND.
Khi việc sáp nhập được tiến hành, TPHCM sẽ không tiến hành bầu cử cho các chức danh như Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, UBND; Trưởng, Phó Đoàn đại biểu Quốc hội; Trưởng các Ban HĐND và các Ủy viên UBND.
Trên cơ sở hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, căn cứ thông báo của cấp ủy có thẩm quyền quản lý cán bộ, thường trực HĐND cấp tỉnh chỉ định, bổ nhiệm nhân sự đảm nhiệm các chức danh nêu trên.
Thường trực HĐND cấp tỉnh sẽ chỉ định và bổ nhiệm nhân sự cho các chức danh trên, dựa trên sự hướng dẫn và chỉ đạo từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ, cũng như căn cứ vào thông báo từ cấp ủy có thẩm quyền quản lý cán bộ.
Do thành phố mới giữ nguyên tên gọi TPHCM nên nhiệm kỳ của HĐND TPHCM (mới) được tiếp tục tính theo nhiệm kỳ hiện tại, là HĐND TPHCM khóa X.
Vì thành phố mới vẫn giữ nguyên tên gọi là TPHCM, nhiệm kỳ của HĐND TPHCM (mới) sẽ tiếp tục được tính là nhiệm kỳ hiện tại, tức là HĐND TPHCM khóa X.
Điểm đặc biệt, TPHCM hiện thí điểm thực hiện chính quyền đô thị, không tổ chức HĐND phường nên sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã sẽ có 78 phường nằm trên địa bàn TPHCM hiện nay không có tổ chức HĐND.
Một điểm đáng chú ý là TPHCM hiện đang thực hiện thí điểm mô hình chính quyền đô thị, trong đó không có HĐND phường. Vì vậy, sau khi sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, sẽ có 78 phường thuộc địa bàn TPHCM hiện tại không có tổ chức HĐND.
Do đó, sau khi sáp nhập cấp xã, đại biểu HĐND các phường, xã thuộc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, tỉnh Bình Dương và đại biểu HĐND các xã thuộc TPHCM được hợp thành HĐND của đơn vị hành chính cấp xã mới. Các HĐND trên tiếp tục hoạt động cho đến khi hết nhiệm kỳ 2021-2026.
Kết quả là, sau khi sáp nhập cấp xã, các đại biểu HĐND từ các phường, xã thuộc Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương và các xã thuộc TPHCM sẽ hợp thành HĐND của đơn vị hành chính cấp xã mới. Các HĐND này sẽ tiếp tục hoạt động cho đến khi kết thúc nhiệm kỳ 2021-2026.
Theo Kết luận 150-KL/TW ngày 14/4/2025 của Bộ Chính trị, khi thành lập đơn vị hành chính cấp xã mới cũng sẽ không bầu các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, UBND; trưởng các Ban HĐND và Ủy viên UBND.
Theo Kết luận 150-KL/TW ngày 14/4/2025 từ Bộ Chính trị, việc bầu các chức danh như Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, UBND; Trưởng các Ban HĐND và Ủy viên UBND cũng sẽ không được thực hiện khi thành lập các đơn vị hành chính cấp xã mới.
Trên cơ sở hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, căn cứ thông báo của cấp ủy có thẩm quyền quản lý cán bộ, Thường trực HĐND cấp xã sẽ chỉ định, bổ nhiệm nhân sự đảm nhiệm các chức danh nêu trên.
Thường trực HĐND cấp xã sẽ tiến hành chỉ định và bổ nhiệm nhân sự vào các chức danh trên, dựa trên hướng dẫn và chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ, đồng thời căn cứ vào thông báo từ cấp ủy có thẩm quyền quản lý cán bộ.
Riêng 78 phường thuộc TPHCM sau khi sắp xếp, sáp nhập sẽ tiếp tục không tổ chức HĐND. Việc tổ chức HĐND phường nhiệm kỳ 2026-2031 tại 78 phường này sẽ thực hiện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).
Đặc biệt, 78 phường thuộc TPHCM sẽ tiếp tục không tổ chức HĐND sau khi sắp xếp và sáp nhập. Việc tổ chức HĐND phường cho nhiệm kỳ 2026-2031 tại 78 phường này sẽ tuân theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).
Với tổ chức UBND, TPHCM cũng thực hiện theo Kết luận số 150-KL/TW ngày 14/4/2025 của Bộ Chính trị. Cụ thể, khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, thành lập đơn vị hành chính cấp xã mới, thành phố không bầu các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND và Ủy viên UBND.
Đối với tổ chức UBND, TPHCM cũng tuân thủ theo Kết luận số 150-KL/TW ngày 14/4/2025 của Bộ Chính trị. Cụ thể, thành phố sẽ không tiến hành bầu các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND và Ủy viên UBND khi thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và thành lập đơn vị hành chính cấp xã mới.
Trên cơ sở hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, căn cứ thông báo của cấp ủy có thẩm quyền quản lý cán bộ, Thường trực HĐND cấp tỉnh, cấp xã chỉ định, bổ nhiệm nhân sự đảm nhiệm các chức danh nêu trên.
Thường trực HĐND cấp tỉnh và cấp xã sẽ tiến hành chỉ định và bổ nhiệm nhân sự vào các chức danh trên, dựa trên hướng dẫn và chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ, đồng thời căn cứ vào thông báo từ cấp ủy có thẩm quyền quản lý cán bộ.
Kể từ ngày Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh có hiệu lực thi hành, HĐND, UBND các đơn vị hành chính trước sắp xếp tiếp tục hoạt động cho đến khi HĐND, UBND ở đơn vị hành chính sau sắp xếp chính thức hoạt động.
Từ ngày Nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh có hiệu lực, HĐND và UBND của các đơn vị hành chính trước khi sắp xếp sẽ tiếp tục hoạt động cho đến khi HĐND và UBND của đơn vị hành chính sau sắp xếp chính thức đi vào hoạt động.
Theo kế hoạch, chính quyền thành phố sẽ hoàn thành xong việc sắp xếp tổ chức bộ máy và chính thức đi vào hoạt động chậm nhất là ngày 15/9. Cấp xã, phường hoàn thành chậm nhất là 15/8.
Theo dự kiến, chính quyền thành phố sẽ hoàn tất việc sắp xếp tổ chức bộ máy và bắt đầu hoạt động chính thức chậm nhất vào ngày 15/9. Các cấp xã và phường sẽ hoàn thành quá trình này chậm nhất vào ngày 15/8.
